سالهاست که دولت مردان ،با عنوان برقراری عدالت اجتماعی و به بهانه ی آن ،دخالت در اقتصاد را توجیه کرده اند و استدلال نموده اند که در نظام بازار‘کارایی  ،تولید ،ثروت و رفاه مورد توجه است و عدالت و اخلاق  هدف نیست .امروز دیگر از آن شور و اشتیاق در اوایل قرت بیستم برای انتقاد به شکست های بازار و اعتراف به عدم کارایی نظام تولید  خصوصی و مالکیت   خصوصی در جهان خبری نیست.

تجربه ها در هیچ موردی نشان نمی دهد که جوامع دیکتاتوری رشد اقتصادی بیشتری داشته اند نسبت به جوامعی که رشد آزادی ها در آنها روز افزون بوده است.

ادامه ی  این مقاله  از این جانب چاپ شده در نشریه اطلاعات سیاسی اقتصادی شماره ۲۴۱-۲۴۲ را می توانید در اینجا مطالعه فرمایید.

قیمت نفت هر روز رشد فزاینده ای را طی می کند.شاید چند سال پیش وقتی آینده نگری نصف این قیمت را پیش بینی می کرد دیگران  پیش بینی او را بلندپروازانه می خواندند.قیمت جهانی نفت در بازارهای جهانی بالا و بالاتر می رود و اقتصاد ما را  که با تنفس مصنوعی اقتصاد  نفتی نفس می کشد ناخودآگاه تحت تاثیر قرار می دهد.اما آیا بنا به تصور عامه ی مردم،ما نیز باید از این اضافه قیمت خوشحال شویم و  بی صبرانه انتظار آمدن این پول را بر سر سفره های خود داشته باشیم؟

 تاریخ را که ورق می زنی،درس تازه ای به تو می آموزد.اینکه شوک های نفتی که با بالا رفتن پول نفت همراه بوده و به یکباره رانت بالاتر از حد انتظار را به اقتصاد تزریق کرده ،حتی بدتر از دوره ی رکود قیمت نفت،عمل نموده است.همان طور که می دانید بخش عظیمی از واردات ما ،تولیداتی است که مستقیم یا غیر مستقیم از نفت منتج می شود.در واقع همان قدر که در نقش تولید کننده(یا به عبارت صحیح تر استخراج کننده و صادر کننده ی)نفت از بالا رفتن قیمت آن خوشحال می شویم،باید انتظار بالا رفتن کالاهای وارداتی مورد نیاز خود را نیز داشته باشیم.از طرف دیگر اعتبار پولی که از قبل در بودجه ها پیش بینی نشده و تزریق آن در قالب هزینه های مصرفی به جامعه می تواند بسیار خطرناک تر باشد.طرح های زود باز ده می تواند مانند سم مهلکی عمل کند.نقدینگی بالا رفته و تورمی که باز هم پیامد این رشد قیمت نفت است می تواند رخ دهد.بهترین راه صرف اعتبارات نفتی در کارهای تولیدی و طرح های زیر بنایی است که در عین حال که این پول را به جامعه تزریق نمی کند و باعث بالا رفتن هزینه های جاری دولت نمی شود،می تواند به آینده ی اقتصادی  مطلوب هم کمک کند.

شهروند امروز،در این شماره اش گزارشی از سخنرانی توماس شلینگ ،برنده ی نوبل اقتصاد 2005 در دانشگاه صنعتی شریف به چاپ رسانیده.همان طور که می دانید این جایزه به پاس گسترش دامنه تحقیقات در زمینه همکاری و تضاد با استفاده از چارچوب تحلیلی نظریه بازی به ایشان اعطا شده.قابل توجه دوستان عزیزی که پس از ارائه ی کنفرانسی در درس تحلیل اقتصادی حقوق،به گوینده اعتراض کردند که:ما که هیچی نفهمیدیم.جناب آقای نوبلیست گفته:پس از این همه سال که روی این نظریه کار کرده ام در آستانه ی 87 سالگی هنوز به درستی آن را نفهمیده ام.این نظریه از همان روزهای نخستی که روی آن کار کرده ام دیر باور بود و هنوز هم خیلی ها آن را نمی شناسند.اگر می خواهید در این مورد صحبت کنیم باید ساعت ها وقت صرف کنیم و در نهایت همه می فهمیم که چیزی نفهمیده ایم!!لینک این مطلب را توی این شماره شهروند امروز پیدا کنید.